Sedat Kaya

​Fenerbahçe formasını sırtına geçirdiği ilk sezon, Türk futbol tarihine altından harflerle kazınacak bir savunma surunun son burcuydu.

1969-70 sezonunda sarı-lacivertli ağlar, koskoca 30 lig maçında yalnızca 6 kez havalandı.

Düşünün…

Bir koca mevsim boyunca kaleye yönelen her sert şut, her umutlu vuruş, Datcu’nun o güven veren dev ellerinde bir fısıltıya dönüşüp sustu.

​O yıllarda kaleci eldivenleri öyle yaldızlı, gösterişli değildi. Formalar pırıltılı renklerle parıldamazdı. Televizyon henüz her evin başköşesinde tütmezdi. Kalecilik; biraz derin bir yalnızlık, biraz tatlı bir delilik, en çok da çelikten bir cesaret işiydi.

Datcu, kale çizgisindeki o asil yalnızlığı sevdi.

​Fenerbahçe’de şampiyonlukların sevincini göğe kaldırdı, kupaların ağırlığını omuzladı. Sonra yolu Giresun’un yeşiline düştü. Sahalardaki jübilesi bitti belki ama bu ülkeye olan sevdası, ödenmemiş bir borç gibi kalbinde asılı kaldı.

Antrenör oldu.

Genç filizleri yetiştirdi.

Yedek kulübelerinde ömrünü tüketti.

Yeşil sahalarda ağır ağır yaşlandı.

Fenerbahçe’den Beşiktaş’a, Anadolu’nun dumanı tüten karlı sahalarından filiz gibi kalecilerin yüreğine kadar Türk futbolunun damarlarında yıllarca dolaştı.

​Ve nihayet bir gün, Romanya’dan gelen o yabancının nüfus cüzdanına kader iki Türkçe kelime düşürdü.

İlyas Datça.

​İşte hikayemizin en mühürlü, en masalsı sırrı tam da burada başlıyor.

​Datcu 1978’de Turgut Özal'ın imzasıyla Türk vatandaşlığına kabul edildiğinde ismi resmi kayıtlara "İlyas Datça" olarak geçti.

Neden İlyas?

Ve daha da önemlisi… Neden Datça?

​Bugün yazılan kuru biyografiler bu iki kelimeyi bir ezber gibi tekrarlar durur ama o "Datça" harflerinin ardındaki gizemi kimse çözemez.

​Gelin, ucuz efsanelerin ardına sığınmayalım.

"Datça’nın o bakir koylarını gördü de sevdalandı" demeyelim.

"Ege’nin maviyle yeşili emdiği bir gün batımında zeytin ağaçlarına bakıp adını oradan seçti" diye ucuz bir romantizme bürümeyelim.

Bilmiyoruz.

Ama bildiğimiz gerçeğin kendisi, yazılacak her kurgudan çok daha büyülü:

​Bir zamanlar Romanya Milli Takımı’nın kalesini bir dev gibi koruyan Ilie Datcu; Akdeniz ile Ege’nin öpüştüğü, rüzgarı zeytin kokan, dalgası kayaları döven bu mağrur yarımadanın adını sırtında bir zırh gibi taşıdı. Datça, haritada çorak ve dik başıyla denize uzanan bir yarımadaydı. İlyas Datça ise kale çizgisinde rüzgara göğüs geren bir başka yarımada…

Biri coğrafyanın bekçisiydi, diğeri ağların.

Adı Datça olmasın da ne olsundu?

​

​Eldivenlerini duvara astığında, hayatın o koca boşluğunu anlatırken dudaklarından bir cümle dökülmüştü.

Bütün bir ömrü, o hüzünlü ve asil cümleye sığdırmıştı adeta:

“Bana bir top verin, ölünceye kadar öyle kalırım.”

​Kalecilerin kaderi böyledir zaten.

Herkes meşinin peşinde şuursuzca koşarken, onlar hayatın ve topun kendilerine gelmesini beklerler.

Bazen koskoca doksan dakika boyunca yalnızlığın soğuk rüzgarıyla baş başadırlar.

Sonra bir an gelir…

Bir top havalanır, zaman durur.

Bir el uzanır, bir maç kurtarılır.

Ve kaleci, yeniden o kendi içine kapalı, derin yalnızlığına çekilir.

​İlyas Datça da o uzun ömründe nice top bekledi.

Nice meşini göğsünde yumuşattı.

Nice golün hüznüyle sarsıldı, nice imkânsız topu söküp aldı havadan.

Ama 1969’da İstanbul’un limanına ayak bastığında yakaladığı o büyük tutkuyu bir daha hiç bırakmadı.

Türkiye’yi.

​İki yıl kalmak için geldiği bu topraklarda onlarca yıl devirdi.

Adı değişti.

Takımlar, formalar, renkler değişti.

Futbolun o eski masalsı ruhu değişti.

O hiç değişmedi. Hep orada kaldı.

​Bu gece 89 yaşında bu dünyadan sessizce çekip giderken; Romanya onu Ilie Datcu diye uğurluyor, Fenerbahçeliler ise kalesini emanet ettikleri o unutulmaz dev olarak…

​Bizim tarafta ise… Ege’nin fısıltılı rüzgârlarında, Datça’nın badem çiçeklerine değip geçen o mahmur poyrazda kulağımıza bambaşka bir isim çalınıyor:

İlyas Datça.

Güle güle İlyas Datça…

Ege’nin fırtınası dindi, kalen artık bomboş.

Ama adın, hala yarımada kadar dimdik duruyor burada.